داد بر همه مجرى است و مسلمانان حق ندارند آن را نقض كنند و عهد او را بشكنند . انتهى . پايان نقل از مجلسى ( ره ) . بايد گفت : اين خطبهء كوتاه و پر معناى پيغمبر اسلام در شمار همان جوامع الكلم ( كليّات سخنرانى ) است كه پيغمبر اسلام بدان مىبالد و مىفرمايد : « أوتيت جوامع الكلم » و سر تشكيلات درست يك اجتماع و جامعه مؤثر و نافذ و پاينده در آن مندرج است و از اين چند جمله برنامهء يك وحدت بشرى در سراسر روى زمين مىتوان استخراج كرد ، از نظر تبليغ و پرورش و تشكيلات . و اين خطبهء پيغمبر يك دورنما و ظاهر اسلامى دارد كه ظاهر بنيان اسلام بدان فريفته شدند و مانند ابن اثير در نهايه آن را بر حكومتهاى قلّابى بنى اميه و بنى عباس تطبيق كرده و يك حقيقت و واقعيتى دارد كه سر يك اجتماع عادلى بشرى در آن مندرج است و آن را در ضمن حديث 2 توضيح داده‌اند . از مجلسى ( ره ) - مقصود از جماعت مسلمين همان امامان بر حقّند و كسانى كه بدانها گرويدند زيرا آنها به يك روش و عقيده‌اند كه در آن اختلافى نيست چنانچه در معانى الاخبار از صدوق نقل شده است از امام صادق ( ع ) كه پرسيدند از رسول خدا ( ص ) كه جماعت امّت كيانند ؟ فرمود : جماعت امّتم اهل حقّند گر چه اندك باشند و فرقه و دسته‌بندىها أهل باطلند گر چه بسيار باشند و روايت ديگر از عبد اللَّه بن يحيى علوى آن را به رسول خدا ( ص ) رسانيده كه از آن حضرت سؤال شد : جماعت امّتت چيست ؟ فرمود : آنها كه بر حق باشند گر چه ده باشند . و در روايت ديگر مردى نزد امير المؤمنين ( ع ) آمد و گفت : مرا خبر ده از سنت و بدعت ، هر آن چيزى است كه بعد از او پديدار گرديده است ، جماعت اهل حقّند و گر چه كم باشند و فرقت اهل باطلند و گر چه بسيار باشند . از مجلسى ( ره ) - رفيق اعلى همان كسانند كه خدا بدان‌ها